Pronator czy supinator, czyli odczarowujemy trudne słowa. Jak rozkłada się ciężar na Twoich stopach?

Uwaga, uwaga! Zmierzymy się dziś z trudnymi słowami. Ale uspokajamy – tak naprawdę nie ma się czego bać. Trzymaj się nas, a wszystko stanie się dla Ciebie jasne i klarowne. To jak, możemy zaczynać? Dobrze!

Pronacja – bo to właśnie jej poświęcimy dziś sporo czasu – to inaczej rotacja wewnętrzna, która może dotyczyć stóp albo przedramion. Zostań z nami, a wytłumaczymy Ci, czym jest pronacja stóp, jak rozpoznawać jej rodzaje i co robić, gdy pronacja jest niedostateczna lub nadmierna.

Pronacja i jej rodzaje – wszystko, co musisz wiedzieć o stopie pronującej

Pronacja to – jak już ustaliliśmy – nie nazwa włoskiego deseru czy egzotycznego kwiatu. Termin ten oznacza rotację stopy w stawie skokowym, która występuje podczas przenoszenia ciężaru ciała z tylnej na przednią część stopy. Jest to całkowicie naturalny mechanizm zapewniający stopie odpowiednią amortyzację i dostosowanie do powierzchni gruntu, po którym stąpamy.

Ze względu na stopień typy pronacji stopy dzieli się na trzy grupy:

  1. stopa neutralna – sklepienie stopy znajduje się tu na właściwej wysokości, stopa amortyzuje prawidłowo;
  2. stopa pronująca – sklepienie stopy jest obniżone, ciężar ciała podczas ruchu opiera się na wewnętrznej części stopy (tzw. nadmierna pronacja lub rotacja wewnętrzna);
  3. stopa suponująca – w tym przypadku sklepienie stopy jest podwyższone, a ciężar ciała w większej mierze naciska na zewnętrzną krawędź stopy (tzw. rotacja zewnętrzna).

Jeśli chodzi o stopy z pronacją neutralną, w ruchu ulegają one naturalnej amortyzacji, takiej, jaka ma miejsce, gdy chodzimy albo biegamy na boso, w butach minimalistycznych lub innym obuwiu pozbawionym amortyzacji. Mechanika stóp odbywa się wówczas w sposób płynny i bezwysiłkowy. Tak, dobrze się domyślasz: jest to pożądane i dobre dla zdrowia!

Dlaczego warto wiedzieć, czy jest się pronatorem czy supinatorem?

Pronator, supinator, Terminator… A nie, zaraz, zaraz! Chodzi przecież o stopy, morderczych maszyn w to nie mieszajmy! Wracamy do tematu!

Tego, że warto wiedzieć, do której grupy należymy, z pewnością już się domyślasz. Pozostaje tylko rozstrzygnąć, dlatego ta wiedza jest tak ważna. Już wyjaśniamy!

Jeśli pronujemy lub supinujemy, ciężar ciała nierównomiernie rozkłada się na podeszwach stóp, co może powodować bóle kostek i kolan, a także przyczyniać się do kontuzji. Te ostatnie zagrażają w szczególności supinatorom, którzy mogą mieć trudności ze stabilizowaniem stóp podczas chodzenia czy biegu.

Kim jesteśmy i dokąd zmierzamy, czyli jak sprawdzić stopień pronacji stóp?

Pronację stóp określa fizjoterapeuta za pomocą specjalnych urządzeń. Używa się do tego (uwaga, znowu będą trudne słowa!) plantografu – czyli odcisku stopy tuszem na papierze – albo podobaroskopu – badania komputerowego. Specjalista analizuje ułożenie naszych stóp podczas chodzenia i stania. Wynik testu wskazuje stopień pronacji stóp i, w razie konieczności, pozwala na dopasowanie odpowiednich wkładek ortopedycznych.

W niektórych nowoczesnych sklepach sportowych można skorzystać z bieżni zaopatrzonej w kamery, które sprawdzają tendencję ruchu stóp podczas biegu. Miej jednak ograniczone zaufanie do porad sprzedawców, gdyż ci, chcąc zawalczyć o swoją prowizję, mogą zachęcać do zakupu butów do biegania, niekoniecznie takich, które będą dla Ciebie odpowiednie.

Oczywiście dobrze jest wiedzieć przed zakupem obuwia sportowego, czy takie specjalne buty będą dla nas właściwe, ale najpierw zweryfikuj diagnozę sprzedawcy z testami i opinią specjalisty. Pamiętaj też, że jeśli biegasz naturalnie, nie musisz przejmować się stopniem pronacji. 

Buty minimalistyczne używane podczas treningów, tzw. barefoot running, przeznaczone są zarówno dla stóp pronujących, jak i suponujących czy pronujących neutralnie. To duże ułatwienie, prawda?

Jest jeszcze jeden sposób na sprawdzenie stopnia pronacji, lecz z niego również nie powinno się wyciągać ostatecznych wniosków. To samodzielne wykonanie odcisku stopy na papierze (pomalowaną lub mokrą stopę odciskamy po prostu na kartce). Jeśli odbije się cała powierzchnia stopy (odcisk stopy płaskiej), może to wskazywać na rotację wewnętrzną. Jeśli natomiast odbiją się jedynie palce, pięta i cienka linia łącząca je po zewnętrznej stronie stopy, możesz mieć do czynienia z rotacją zewnętrzną (supinacją). Ale, jak wspominaliśmy, jeśli chcesz mieć całkowitą pewność, nie krępuj się i skorzystaj z opinii specjalisty. Nie musisz być przecież specem od stóp! Pamiętaj, że istnieją specjalne poradnie, w których możesz poddać się komputerowym testom. Dzięki takiej wizycie otrzymasz informacje na temat przyczyn nadmiernej lub niedostatecznej pronacji oraz uzyskać niezbędną pomoc w skorygowaniu wady.

Stopa pronująca a problemy ze zdrowiem. Czy to się ze sobą wiąże?

Pronacja jest naturalnym ruchem, który pomaga w absorpcji wstrząsów, jednak jej nadmiar może prowadzić do różnorodnych problemów zdrowotnych. W tym przypadku powiedzenie: „im mniej wiesz, tym lepiej śpisz” się nie sprawdza. Warto zrozumieć, jak nadmierna pronacja wpływa na zdrowie, aby móc podjąć odpowiednie kroki zapobiegawcze.

Dolegliwości bólowe i deformacje stóp – nic przyjemnego

Nadmierna pronacja może prowadzić do różnych dolegliwości bólowych, zwłaszcza w obrębie stóp, kolan i stawów skokowych. W przypadku stopy pronującej ciężar ciała opiera się na wewnętrznej krawędzi stopy zamiast równomiernie na całej powierzchni (powoduje to nadmierne obciążanie stóp). Taki sposób przetaczania stopy może prowadzić do zapalenia rozcięgna podeszwowego (tak, istnieje coś takiego), które objawia się silnym bólem pięty, szczególnie rano lub po długim okresie siedzenia.

Wpływ na postawę ciała i kontrolę nerwowo-mięśniową – cała lista przykrych dolegliwości

Nadmierna pronacja wpływa również na całą postawę ciała. Z powodu przeniesionego obciążenia na wewnętrzną krawędź stopy (zamiast rozłożenia go równomiernie na całej jej powierzchni) stopa pronująca może powodować koślawość kolan, co z kolei wpływa na biodra i kręgosłup. Niewłaściwa postawa ciała może prowadzić do chronicznych bólów pleców, bioder i szyi. Zaburzenia mięśniowe i osłabienie kontroli nerwowo-mięśniowej mogą dodatkowo pogarszać te dolegliwości, utrudniając codzienne funkcjonowanie. Warto zawczasu się przed tym uchronić!

Pronacja stopy – czym to grozi? Dowiedz się, a potem szybciutko leć po odpowiednie obuwie!

Noszenie używanych butów, które mogą być już wyprofilowane do kształtu stopy poprzedniego właściciela, może negatywnie wpłynąć na sposób przetaczania stopy. Używane buty nie oferują odpowiedniego wsparcia, co może prowadzić do nadmiernego obciążania stóp i rozwijania deformacji stóp. Z kolei obuwie na wysokim obcasie zmienia naturalną linię przetaczania stopy, co może zwiększać ryzyko nadmiernej pronacji. Jeśli więc należysz do osób, które uwielbiają pokazywać się w szpilkach, postaraj się trochę ograniczyć.

Wybór butów do biegania jest szczególnie ważny dla osób ze stopą pronującą. Buty do biegania, które nie oferują odpowiedniego wsparcia dla stopy pronującej, mogą prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Stopy biegaczy pronujących są bardziej narażone na zapalenie ścięgna Achillesa, zapalenie rozcięgna podeszwowego i inne dolegliwości bólowe. Dlatego pamiętaj: nie warto biegać w niedopasowanym obuwiu! Jeśli jogging jest Twoim hobby, uprzejmie radzimy: zainwestuj w dobre buty!

Dobór odpowiedniego obuwia jest kluczowy dla osób ze stopą pronującą. Noszenie niewłaściwie dobranych butów może pogłębiać problemy związane z nadmierną pronacją, prowadząc do poważniejszych dolegliwości zdrowotnych, których wszyscy wolelibyśmy raczej uniknąć. 

Czy buty barefoot to dobra alternatywa dla tradycyjnego obuwia? Oczywiście, jeszcze jak!

Dobór odpowiedniego obuwia dla osób ze stopą pronującą (zarówno jeśli chodzi o buty do chodzenia na co dzień, jak i buty biegowe) jest kluczowy dla zdrowia stóp i całego ciała. Jedną z interesujących alternatyw dla tradycyjnego obuwia są buty barefoot, które coraz częściej są polecane przez specjalistów, ale także przez osoby, którym los własnych stóp nie jest obojętny!

Odpowiednie buty dla osób ze stopą pronującą powinny oferować wsparcie na wewnętrznej krawędzi stopy, aby zapobiegać nadmiernej pronacji. Ważne jest, aby obuwie było dobrze dopasowane i nie powodowało nadmiernego obciążania stóp. Wysokie wsparcie łuku stopy oraz amortyzacja są kluczowe dla komfortu i zdrowia stóp. Pamiętaj o tym, szukając butów dla siebie!

A teraz wyobraź sobie buty, w których czujesz się tak swobodnie, jak podczas chodzenia na boso. Już? I jak? Brzmi nieźle? Wiesz już zatem, czego Ci trzeba! Buty barefoot, czyli obuwie minimalistyczne, mają na celu naśladowanie naturalnego sposobu chodzenia boso. Chociaż mogą wydawać się kontrowersyjne, badania sugerują, że mogą one pomóc w poprawie naturalnego ruchu stopy i zmniejszeniu nadmiernej pronacji. Buty te charakteryzują się cienką podeszwą, która pozwala na lepsze wyczucie podłoża i angażowanie mięśni stóp w sposób naturalny. Gdy spróbujesz, będzie Ci trudno wrócić do zwykłego obuwia!

Na ratunek stopie pronującej! Czy istnieją specjalne wkładki dla posiadaczy stopy pronującej?

Dla osób ze stopą pronującą ważne jest dobranie odpowiednich butów. Warto jednak wspomnieć, że osoby takie mogą dodatkowo skorzystać z specjalnych wkładek ortopedycznych, które pomagają w korygowaniu nadmiernej pronacji i zapobieganiu dolegliwościom bólowym.

Specjalne wkładki ortopedyczne są dostępne w standardowych rozmiarach, ale mogą być też wykonane na zamówienie. W takiej sytuacji wkładki dopasowywane są indywidualnie do kształtu stopy, co zapewnia maksymalne wsparcie i komfort. Standardowe wkładki również oferują wsparcie, ale mogą nie być tak skuteczne jak te wykonane na zamówienie.

Ale co właściwie dają wkładki ortopedyczne? Czy to aby nie naciąganie klientów? Spieszymy z wyjaśnieniami! Używanie wkładek ortopedycznych pomaga w równomiernym rozłożeniu ciężaru ciała na całej powierzchni stopy, co zmniejsza nadmierną pronację. Dzięki temu osoby ze stopą pronującą mogą uniknąć wielu dolegliwości bólowych i poprawić swoją postawę ciała. Wkładki te są szczególnie polecane dla osób, które spędzają dużo czasu na twardym podłożu lub biegają na długie dystanse. Jeśli więc Twoje stopy są wyjątkowo wymagającymi stworzeniami, specjalne wkładki mogą znacząco pomóc w ich okiełznaniu!

Zobacz buty barefoot

Pomocne w walce z haluksami i innymi schorzeniami stopy.